BEMIDDELING IN FAMILIEZAKEN
Ik denk aan scheiden en ben op zoek naar informatie ...
Ik en mijn partner hebben beslist om uit elkaar te gaan en we zoeken hulp om de scheiding zo te regelen dat de kinderen niet onnodig onder deze beslissing dienen te lijden …
Wat is het verschil tussen een EOT en een EOO-procedure? Wat zijn de voor- en nadelen van beide procedures?
We zijn al jaren gescheiden, maar ieder contact tussen ik en mijn ex (bv. tijdens de overdracht van de kinderen) geeft aanleiding tot conflicten …
Ik heb al jaren geen contact meer met een familielid tengevolge van een conflict en zou dit conflict graag uitpraten …
Ik heb een procedure lopende voor de rechtbank i.v.m. de verblijfsregeling van onze dochter, doch ik vrees dat niemand tevreden zal zijn met de uitspraak van de rechter en ben op zoek naar een alternatief …
Via vrienden heb ik gehoord dat je niet alleen op een notaris of een advocaat een beroep kan doen om de scheiding te regelen maar ook op een bemiddelaar in familiezaken. Ik zou graag willen weten wat het verschil is tussen deze drie dienstverleners …
We zijn enkele jaren geleden gescheiden en spraken toen af dat onze zoon een week bij zijn vader en een week bij zijn moeder zou verblijven. Ondertussen is hij 16 en geeft hij te kennen dat hij liever hoofdzakelijk bij zijn vader zou wonen …
Mijn dochter van 14 weigert om bij haar moeder te verblijven. Ik ben op zoek naar iemand die mij kan helpen om het contact tussen moeder en dochter te herstellen ...
…
In al deze situaties kan u bij Dialoog terecht voor professionele hulp.
Hierna wordt een antwoord geboden op vragen zoals:
• wanneer kan u een beroep doen op een bemiddelaar?
• wat doet een bemiddelaar in familiezaken?
• wat is relatiebemiddeling?
• wat is scheidingsbemiddeling?
• wat is ouderschapsbemiddeling?
• wat is familiale bemiddeling?
• wat zijn de kenmerken en mogelijke effecten van bemiddeling?
• hoe verloopt een bemiddeling?
• wat is een gerechtelijke bemiddeling?
• wat is de kostprijs?
U kan hier ook meer informatie vinden omtrent
• echtscheidingsprocedures,
• de scheidingsmelding aan kinderen,
• wat is ouderlijk gezag?
• welke verblijfsregeling kiezen voor de kinderen?
• wat is DAVO?
• ondersteuning en informatie voor kinderen
• literatuurtips i.v.m. het thema (echt)scheiding
• ...
Wanneer kan u een beroep doen op een bemiddelaar?
In sommige situaties is het mogelijk om - zonder hulp van deskundigen - in onderling overleg afspraken te maken of een meningsverschil tussen mensen op te lossen.
Soms is het echter moeilijk of zelfs onmogelijk om zonder hulp een oplossing te vinden waar iedereen zich goed bij voelt, bijvoorbeeld omwille van één van volgende redenen:
• één of alle betrokkenen bezitten te weinig onderhandelings-
vaardigheden
• één van de betrokkenen of alle betrokkenen zijn te emotioneel om
zakelijk te overleggen;
• één van de betrokkenen vertrouwt de ander onvoldoende of alle
betrokkenen vertrouwen elkaar onvoldoende;
• één van de betrokkenen heeft meer macht dan de ander;
• de betrokkenen hebben te weinig informatie;
• de betrokkenen hebben grote meningsverschillen;
• de betrokkenen zitten vast in onverzoenbare standpunten;
• ….
Als één of meer van deze redenen aanwezig zijn, kan u de hulp inroepen van een bemiddelaar.
Beroep doen op een bemiddelaar betekent dat 2 of meer partijen een onafhankelijke derde – een bemiddelaar – inschakelen om tot een oplossing te komen waar iedereen zich goed bij voelt. Een bemiddelaar in familiezaken richt zich op meningsverschillen en conflicten binnen de familiale context.
Bijvoorbeeld:
• tussen gehuwden n.a.v een echtscheiding;
• tussen ongehuwde samenwonenden n.a.v. een scheiding;
• tussen apart wonende ouders m.b.t. de kinderen;
• tussen familieleden;
• ...
Bemiddeling is niet alleen gericht op het oplossen van conflicten. Het is ook helpend om conflicten te vermijden.
Wat doet een bemiddelaar in familiezaken?
Als bemiddelaar bied ik een context aan waarbinnen de betrokkenen stap voor stap geholpen worden om
• hun standpunten toe te lichten,
• bezorgdheden en wensen van alle betrokkenen te verkennen,
• oplossingen te zoeken die rekening houden met wat ieder belangrijk
vindt.
Om deze context te creëren zal ik als de bemiddelaar
• regels invoeren die het mogelijk maken om op een efficiënte manier
met elkaar te praten,
• alle informatie verstrekken die u nodig hebt om tot gepaste
afspraken te komen,
• ervoor zorgen dat iedereen evenveel invloed heeft op de inhoud van
de gesprekken,
• voor iedereen evenveel werken en geen partij kiezen noch
beslissingen nemen in uw plaats.
Onderhandelen via een bemiddelaar verschilt van de onderhandelingen tussen 2 advocaten. De 2 advocaten zoeken elk een oplossing die goed is voor hun eigen cliënt. Bij een bemiddelaar worden de betrokkenen aangespoord om een oplossing te zoeken die goed is voor alle betrokkenen.
Onderhandelen via een bemiddelaar verschilt ook t.o.v. werken met een notaris. Een notaris treedt op als juridisch raadsman. Hij geeft zijn advies, doch bespreekt niet altijd alle opties met hun voor- en nadelen. Daarnaast heeft de notaris vaak weinig oog voor de emotionele en relationele aspect van bijvoorbeeld een scheiding op de betrokkenen en hun kinderen. De bemiddelaar geeft informatie, maar dringt zijn eigen mening niet op en heeft oog voor alle aspecten van een conflict / scheiding.
Wat is relatiebemiddeling?
Stel, u wenst te scheiden en uw partner niet. U heeft dan twee keuzes: ofwel kiest u voor een gerechtelijke echtscheidingsprocedure (EOO) met een mogelijke vechtscheiding tot gevolg ofwel kiest u ervoor om samen met uw partner naar de relatie te kijken d.m.v. relatiebemiddeling.
Als bemiddelaar help ik jullie bij het bespreken van de moeilijkheden die jullie ervaren. Samen kunnen jullie vervolgens onderzoeken of er naast een scheiding nog andere mogelijkheden zijn om de problemen op te lossen (bv. relatietherapie, proefscheiding, ...).
Scheidingsbemiddeling
Als een koppel beslist om uit elkaar te gaan dan is dit een pijnlijk proces voor alle betrokkenen. Allerlei emoties steken de kop op en gelijktijdig dient er heel wat geregeld te worden: er dient beslist te worden wat er met het huis gebeurt, hoe de meubelen, het geld en de schulden worden verdeeld, of er al of niet persoonlijk onderhoudsgeld aan de (ex)partner wordt betaald, wat er gebeurt met de verzekeringen, hoe de zorg voor de kinderen wordt opgenomen, ...
Scheidingsbemiddeling kan op dat moment een hulp zijn voor partners die zelf de gevolgen van deze scheiding constructief willen regelen.
Scheiden is immers meer dan een juridisch gebeuren. Het is een veranderingsproces (emotioneel, financieel, relationeel, ...). Het is het loslaten van het verleden en het vinden van de kracht om te leven in het heden. Als bemiddelaar help ik jullie bij dit veranderingsproces.
Als bemiddelaar begeleid ik jullie opdat het voor jullie mogelijk is om alles zelf te regelen. Zo zorg ik ervoor dat jullie alle objectieve informatie hebben die jullie nodig hebben om tot afspraken te kunnen komen (informatie i.v.m. onroerend goed, fiscaliteit, kinderen, sociale zekerheid, verzekeringen, ...). Daarnaast heb ik als bemiddelaar ook oog voor het relationele en emotionele aspect van de scheiding en de mogelijke reacties van de kinderen op de scheiding.
Voor wie?
Beroep doen op deze vorm van bemiddeling kan op het moment dat
• u op zoek bent naar informatie omtrent de verschillende scheidings-
wegen en - procedures,
• een ongehuwd koppel beslist om apart te gaan wonen,
• gehuwden beslissen om tijdelijk apart te gaan wonen (feitelijke
scheiding),
• gehuwden beslissen om te scheiden door onderlinge toestemming en
zelf de overeenkomst willen opmaken
• gehuwden tijdens een EOO-procedure alsnog een overeenkomst willen
bereiken in onderling overleg.
Ouderschapsbemiddeling
Na een scheiding kunnen de omstandigheden veranderen waardoor de afspraken m.b.t. de kinderen - die gemaakt werden op het moment van de scheiding - niet meer toepasbaar zijn. Ook kunnen er tussen de ouders na een scheiding meningsverschillen zijn m.b.t. de kinderen inzake bv. de schoolkeuze, de verblijfsregeling, ... .
Als ouders met de hulp van een bemiddelaar deze meningsverschillen zelf willen oplossen, kunnen ze dit via ouderschapsbemiddeling. Bij deze vorm van bemiddeling wordt er aandacht besteed aan het feit dat partners ex-partners kunnen worden, maar ouders kunnen geen ex-ouders worden. Dit betekent dat ex-partners via hun kinderen levenslang een band blijven hebben met elkaar. Als mensen hun rol als ex-partner en hun rol als ouder met elkaar verwarren, kan dit heel wat problemen met zich meebrengen. Als bemiddelaar help ik jullie om deze rollen van elkaar te onderscheiden en help ik jullie om afspraken te maken die voldoen aan de bekommernissen van alle betrokkenen.
Om de problemen aan te pakken is het belangrijk dat er op een constructieve manier met elkaar als ouders in dialoog wordt gegaan. Zodoende kunnen er afspraken gemaakt worden die beide ouders en hun kinderen niet alleen aanvaarden, maar ook ondersteunen en uitvoeren. Als bemiddelaar help ik jullie om deze dialoog op gang te brengen. Hierbij help ik jullie niet alleen om stil te staan bij jullie respectievelijke bezorgdheden, noden en wensen, maar ook die van de kinderen.
Door middel van ouderschapsbemiddeling worden er afspraken gemaakt omtrent: het ouderlijk gezag, de verblijfsregeling en / of de kostenregeling.
Met betrekking tot het ouderlijk gezag dient er afgesproken te worden wie het recht heeft om belangrijke beslissingen te nemen over de persoon en de goederen van het kind. Sinds de wet van 13 april 1995 spreken we niet meer van bezoekrecht en hoederecht. Deze wet bepaalt dat ouders na de ontbinding van het huwelijk door echtscheiding gezamenlijk het ouderlijk gezag uitoefenen ten aanzien van hun kind. Hoewel gezamenlijk ouderlijk gezag de wettelijke voorkeursregeling is, mogen ouders ook voor een andere gezagsregeling kiezen, namelijk exclusief ouderlijk gezag of een gezagsregeling op maat. Tijdens de ouderschapsbemiddeling wordt er informatie gegeven omtrent de verschillende mogelijkheden en wordt er stilgestaan bij de concrete toepassing van het ouderlijk gezag.
Met betrekking tot de verblijfsregeling dient er afgesproken te worden waar het kind wanneer verblijft. De ouders zijn vrij om die verblijfsregeling te kiezen die best bij hun situatie past. Iedere situatie en ieder kind is immers anders. De bemiddelaar helpt ouders stil staan bij de verschillende mogelijkheden en de mogelijke impact van een regeling op het kind.
Het feit dat ouders apart wonen, ontslaat hen niet van hun wettelijke verplichting om te betalen voor de opvoeding van hun kind. Bijgevolg dienen er via de kostenregeling afspraken gemaakt te worden omtrent de wijze waarop deze wettelijke verplichting door iedere ouder zal gebeuren nu ze apart wonen. Als bemiddelaar help ik ouders om afspraken te maken omtrent wie wat betaalt en met welk geld. Desgewenst geef ik de ouders informatie omtrent de minimumkost van een kind, de mogelijkheden m.b.t. de belastingen (kind fiscaal ten laste / onderhoudsgeld), kinderbijslag, domicilie, …
Ouderschapsbemiddeling is niet hetzelfde als ouderschapstherapie. Wil u meer informatie omtrent ouderschapstherapie, klik dan hier.
Wat is familiale bemiddeling?
Naast bemiddeling voor / tijdens of na een scheiding, kunnen er ook tussen familieleden conflicten zijn waarbij de hulp van een bemiddelaar helpend kan zijn om tot een oplossing te komen.
Voorbeelden:
• conflicten rond de erfenis
• conflicten tussen ouders en kinderen
• conflicten in familiebedrijven
• ...
Ook voor dit soort bemiddeling kan u bij Dialoog terecht.
Wat zijn de kenmerken en mogelijke effecten van bemiddeling?
Beroep doen op een bemiddelaar om een scheiding te regelen of meningsverschillen op te lossen, heeft volgende kenmerken en mogelijke effecten:
| • |
bemiddeling bevordert de directe communicatie |
| • |
bemiddeling voorkomt escalatie van het conflict |
| • |
de bemiddelaar zorgt ervoor dat de betrokkenen over alle informatie beschikken die ze nodig hebben om tot gepaste afspraken te komen |
| • |
bij bemiddeling is er naast het juridische ook aandacht voor het relationele en emotionele aspect van het conflict |
| • |
er wordt rekening gehouden met de verlangens, de behoeften en de bezorgdheden van alle betrokkenen |
| • |
de bemiddelaar waakt erover dat kinderen niet klem raken in het ouderconflict |
| • |
de betrokkenen komen zelf tot een oplossing na gezamenlijk overleg. De beslissing wordt niet opgelegd. Dergelijke afspraken maken meer kans om in de toekomst nageleefd te worden. |
| • |
deze vorm van communicatie opent mogelijkheden om toekomstige conflicten aan te pakken |
| • |
bemiddeling is maatwerk. Er wordt niet gewerkt met standaardovereenkomsten, maar er wordt gezocht naar een overeenkomst die aangepast is aan de concrete situatie van de betrokkenen |
| • |
bemiddeling is goedkoper dan onderhandelen met 2 advocaten, via notaris of een gerechtelijke procedure voeren die heel wat stress met zich meebrengt en veel geld kost |
Hoe verloopt een bemiddeling?
Een bemiddeling bestaat uit verschillende sessies. Hoelang een bemiddeling duurt, hangt af van verschillende factoren (o.a. de omvang van de meningsverschillen). Het is met andere woorden moeilijk voorspelbaar hoeveel sessies er nodig zullen zijn om tot een akkoord te komen. Gemiddeld zijn het er 5, maar het kunnen er ook meer of minder zijn. Iedere situatie is immers anders.
Een sessie duurt in principe anderhalf uur.
De bemiddelaar volgt een bepaalde procedure. Deze bestaat uit 2 fasen:
| • |
onderhandelen over het oplossingskader (= fase 1) |
| • |
onderhandelen over de oplossingen (= fase 2). |
In eerste instantie informeer ik jullie over de verschillende manieren die er bestaan om tot een oplossing / overeenkomst te komen. Concreet wordt er stilgestaan bij vragen zoals:
| • |
hoe willen jullie het conflict oplossen?
hoe willen jullie de scheiding regelen? |
| • |
willen jullie zelf beslissen of laten jullie dat over aan een rechter? |
| • |
Onderhandelen jullie zelf of laten jullie advocaten in jullie plaats onderhandelen? |
Er wordt informatie gegeven over de verschillende mogelijkheden waarbij voor- en nadelen van de verschillende trajecten worden besproken.
Als de betrokkenen kiezen voor een ander traject dan bemiddeling, dan stopt hier de bemiddeling.
Als de betrokkenen ervoor kiezen om met de hulp van een bemiddelaar zelf met elkaar in gesprek te gaan en zelf beslissingen te nemen, dan wordt er in de tweede fase van het onderhandelingsproces een grondige inventaris gemaakt van de thema’s waarover er meningsverschillen bestaan of thema's waarover de betrokkenen onvoldoende informatie hebben om beslissingen te kunnen nemen. Er wordt nagegaan wat de wensen en bekommernissen zijn van de betrokkenen. Een antwoord wordt gezocht op de vraag: wat zijn de criteria waaraan de oplossingen dienen te voldoen opdat deze door alle betrokkenen als goede oplossingen zouden ervaren worden? Er wordt informatie gegeven over de verschillende thema's en vervolgens wordt er gezocht naar oplossingen / regelingen die passen bij de wensen, bekommernissen en criteria van de betrokkenen.
Als er oplossingen gevonden zijn die voor alle betrokkenen aanvaardbaar zijn, kunnen deze afspraken genoteerd worden in een overeenkomst. Deze overeenkomst wordt door de betrokkenen én de bemiddelaar ondertekend.
Indien men dit wil, kan men na een scheidings- of ouderschapsbemiddeling met de opgemaakte overeenkomst naar de rechtbank stappen om de overeenkomst te laten homologeren door een rechter (hierdoor wordt de overeenkomst juridisch ook afdwingbaar) of om de procedure echtscheiding door onderlinge toestemming op te starten op de rechtbank.
Wat is een gerechtelijke bemiddeling?
Naast bemiddeling op initiatief van de betrokkenen zelf (zonder gerechtelijke tussenkomst) kunnen mensen ook nadat er reeds een gerechtelijke procedure werd opgestart een beroep doen op een bemiddelaar in familiezaken. Dit kan op eigen initiatief of op initiatief van de rechter. We spreken dan van een gerechtelijke bemiddeling.
Als beiden zich akkoord verklaren op de rechtbank met een gerechtelijke bemiddeling betekent dit dat de partijen zich akkoord verklaren om kennis te maken met een bemiddelaar in familiezaken.
Tijdens een kennismakingsgesprek wordt er meer toelichting gegeven over bemiddeling. Dit gesprek kan ofwel gebeuren in aanwezigheid van alle betrokkenen dan wel individueel.
Als beiden na dit kennismakingsgesprek beslissen om via bemiddeling hun conflict op te lossen, wordt de effectieve bemiddeling opgestart en gaan de betrokkenen met elkaar onderhandelen in aanwezigheid van de bemiddelaar om zo tot een oplossing te komen.
Indien de betrokkenen tot een akkoord komen, wordt de overeenkomst ter homologatie voorgelegd aan de rechtbank. Dit wil zeggen dat de overeenkomst genoteerd wordt in een vonnis waardoor de afspraken afdwingbaar worden.
Wordt er geen akkoord bereikt dan wordt de gerechtelijke procedure verdergezet.
Ondersteuning en informatie voor kinderen
Bij DIALOOG kunnen kinderen en jongeren terecht voor ondersteuning n.a.v. de (echt)scheiding. Dit kan zowel via individuele gesprekken als via de bijeenkomsten in groep.
De folder van de Kinderrechtswinkel voor kinderen die meer willen weten over echtscheiding, kan u hier downloaden.
Op de website www.tweehuizen.be kunnen kinderen en jongeren heel wat informatie vinden omtrent apart wonende ouders.
Gaan jouw ouders naar een bemiddelaar en zou je graag weten wat dit precies is? Klik dan op één van de volgende folders: voor kinderen en voor jongeren.
De folder van de Kinderrechtswinkel in verband met hoorrecht kan u hier downloaden.
Allerlei informatie
Klik hier voor meer informatie omtrent de echtscheidingsprocedures voor gehuwden.
Klik hier voor meer informatie omtrent de wijze waarop ongehuwden tot regelingen kunnen komen m.b.t. hun goederen en / of hun kinderen.
Klik hier voor meer informatie omtrent de wijze waarop u aan jullie kind kan vertellen dat zijn ouders apart gaan wonen.
Klik hier voor literatuurtips voor kinderen en volwassenen omtrent het thema (echt)scheiding.
De folder van de Federale Overheidsdienst Justitie met meer informatie omtrent bemideling kan u hier downloaden.
De folder van DIALOOG kan u hier downloaden.
In maart 2008 publiceerde 'Budget & Recht' een artikel over bemiddeling in familiezaken. Met toestemming van de hoofdredacteur vindt u hier het artikel.
DAVO staat voor Dienst voor alimentatievorderingen. Mits u aan bepaalde voorwaarden voldoet, kan u op deze dienst een beroep doen om achterstallig onderhoudsgeld te vorderen. In de brochure vindt u meer informatie.
Tarieven
U kan bij mij terecht voor zowel vrijwillige als gerechtelijke bemiddelingen.
Kostprijs voor de bemiddelingsgesprekken bedraagt 50 euro per uur.
Beschikt u over geen of onvoldoende inkomsten dan kan u via rechtsbijstand toch een beroep doen op mij als bemiddelaar. Het systeem van Rechtsbijstand zorgt ervoor dat de overheid een deel of alle kosten verbonden aan de bemiddeling in uw plaats vergoed. Een aanvraag hiervoor dient te gebeuren via het Bureau voor Juridische Bijstand. Klik hier voor meer informatie.
Praktische afspraken
Wenst u een afspraak te maken, dan kan u contact met me opnemen via het telefoonnummer 0496 / 50 56 65 of per email info@dialoog-ieper.be.
U mag binnen de 2 werkdagen een antwoord verwachten op uw mail.
Als u niet op een afspraak aanwezig kan zijn, wordt er verwacht dat u dit minstens 48u op voorhand meldt.
Wordt de afspraak minder dan 48u op voorhand geannuleerd, dan wordt de sessie voor 50% aangerekend. Als u niets van zich laat horen, wordt de sessie volledig aangerekend.
